Kurkumin Nedir?
Kurkumin, zerdeçal (Curcuma longa) kökünden elde edilen, zerdeçala sarı rengini veren polifenol yapılı doğal bir bileşiktir. Zerdeçalın en etkili biyoaktif maddesi kabul edilir ve çok sayıda biyolojik süreçte rol alır.
Kurkuminin Temel Faydaları
1) Güçlü antioksidan etki
- Serbest radikalleri etkisiz hale getirir.
- Hücresel oksidatif stresi azaltır ve hücreleri korur.
2) Enflamasyon düzenleyici etki
- NF-κB başta olmak üzere enflamasyonla ilişkili birçok sinyal yolunu baskılar.
- Kronik enflamasyonla ilişkili süreçlerin kontrolüne katkı sağlar.
3) Bağışıklık sistemini destekler
- Bağışıklık yanıtının dengelenmesine katkıda bulunur.
- Aşırı veya yetersiz bağışıklık tepkilerinin regülasyonunda rol oynar.
4) Sindirim sistemi sağlığı
- Safra akışını destekler.
- Bağırsak mukozasının bütünlüğünü korumaya yardımcı olur.
- Gaz, şişkinlik ve sindirim yavaşlığı gibi durumlarda destekleyici etki gösterir.
5) Eklem ve kas sağlığı
- Enflamasyona bağlı eklem sertliği ve kas hassasiyetinin azalmasına katkı sağlar.
- Spor sonrası toparlanma süreçlerini destekler.
6) Kardiyovasküler sistem desteği
- Endotel fonksiyonlarını destekler.
- Oksidatif stres ve enflamasyonun damar sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltır.
7) Beyin fonksiyonları ve nörolojik destek
- Beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) üzerinde olumlu etki gösterir.
- Zihinsel performans, odaklanma ve bilişsel süreçlerin desteklenmesine katkı sağlar.
8) Metabolik denge
- İnsülin duyarlılığını destekler.
- Metabolik sendromla ilişkili süreçlerin düzenlenmesine yardımcı olarak kilo vermeyi kolaylaştırır.
Zerdeçalın içinde ne kadar kurkumin var?
Zerdeçal kökü (Curcuma longa) kurkumin açısından zengin değildir sanılanın aksine sınırlıdır.
- Taze veya toz zerdeçalın %2–5’i kurkumindir
- Ortalama kabul: %3 kurkumin
Pratik hesap
- 1 çay kaşığı zerdeçal ≈ 2–3 gram
- İçindeki kurkumin ≈ 60–90 mg
- 1 yemek kaşığı zerdeçal ≈ 200–250 mg kurkumin
Yani yüksek biyolojik etki için gramlarca zerdeçal tüketmek gerekir, bu da pratik ve güvenli değildir.
Zerdeçaldaki kurkuminin ne kadarı emilir?
Buradaki kritik nokta şu:
Kurkumin ağızdan alındığında çok kötü emilir.
Neden?
- Suda çözünmez
- Bağırsakta hızla parçalanır
- Karaciğerde hızla metabolize edilir
- Kanda ölçülebilir düzeye zor ulaşır
Emilim oranı
- Zerdeçaldan alınan kurkuminin %1’den azı sistemik dolaşıma geçer
- 1 çay kaşığı zerdeçal alındığında → 1 mg’dan az kurkumin vücutta aktif olur
Fayda için kanda ulaşılması gereken kurkumin düzeyi
Literatürde hücresel ve klinik etkilerin başladığı plazma kurkumin konsantrasyonu:
Alt biyolojik eşik
≈ 50 ng/mL
→ Hücre içi sinyal yollarında ilk ölçülebilir değişiklikler
Etkili biyolojik aralık
≈ 100–300 ng/mL
→ Enflamasyon ve oksidatif stres üzerinde anlamlı etki
→ Klinik çalışmalarda “etkili” kabul edilen aralık
Güçlü etki aralığı
≈ 300–500 ng/mL
→ Kronik enflamasyon, eklem, bağırsak, bağışıklık ve metabolik etkiler
Vücutta anlamlı fayda için en az ~100 ng/mL plazma düzeyine ulaşmak gerekir.
Doğal zerdeçal ile:
- 1 çay kaşığı (2–3 gram) zerdeçal →
- Kana geçen kurkumin: <10 ng/mL
❌ Etkisiz
Standart kurkumin kapsülü (emilim artırılmamış):
- 2 adet kapsül 1000 mg kurkumin → (3 kg Zerdeçal kökünden elde edilir)
- Plazma düzeyi: 60 ng/mL
⚠️ Sınırda / çoğu zaman yetersiz
Burzek:
- 1ölçek 50 ml Burzek 1000 mg kurkumin → (3 kg Zerdeçal kökünden elde edilir)
✅ Klinik olarak etkili
Vücutta gerçek ve ölçülebilir fayda oluşması için kana en az ~100 ng/mL, ideal olarak 150–300 ng/mL kurkumin geçmelidir.